Εκατομμύρια άνθρωποι στρέφονται πλέον σε chatbots τεχνητής νοημοσύνης για απαντήσεις σε θέματα υγείας. Το ίδιο κάνουν και οι γιατροί, όχι όμως για τους ίδιους λόγους – ευτυχώς…
Δημοφιλή chatbots όπως το ChatGPT της OpenAI δεν πληρούν τα κριτήρια των γιατρών, οι οποίοι στρέφονται σε εξειδικευμένα ιατρικά chatbots, τα οποία αντλούν απαντήσεις από επιστημονικές δημοσιεύσεις, κλινικές οδηγίες και ιατρικές βάσεις δεδομένων. Σύμφωνα με ειδικούς, αυτά τα εργαλεία θεωρούνται λιγότερο επιρρεπή σε ανακρίβειες ή «κολακευτικές» απαντήσεις και περισσότερο προσανατολισμένα σε τεκμηριωμένες πηγές.
Ας δούμε στη συνέχεια τους πέντε τρόπους με τους οποίους οι γιατροί χρησιμοποιούν chatbots, σύμφωνα με το CNNi:
1. Παρακολούθηση της ιατρικής βιβλιογραφίας
Η πιο διαδεδομένη χρήση των ιατρικών chatbots είναι ως εργαλείο αναφοράς. Κάθε χρόνο δημοσιεύονται εκατομμύρια επιστημονικές εργασίες, ενώ οι γιατροί καλούνται να ενημερώνονται διαρκώς για νέες μελέτες, οδηγίες και θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Για πολλούς, αυτό είναι πρακτικά αδύνατο χωρίς βοήθεια. Τα εξειδικευμένα chatbots μπορούν να αναζητούν στην ιατρική βιβλιογραφία, να συνοψίζουν κρίσιμα ευρήματα και να παραπέμπουν σε σχετικές μελέτες ή κατευθυντήριες οδηγίες. Έτσι λειτουργούν ως ένα γρήγορο σημείο εκκίνησης, ιδιαίτερα για ειδικευόμενους και νέους γιατρούς που εργάζονται πολλές ώρες και χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε επικαιροποιημένη γνώση.
2. Ανάλυση στοιχείων από φακέλους ασθενών
Σε ορισμένα συστήματα υγείας, τα chatbots έχουν ενταχθεί σε εγκεκριμένες πλατφόρμες, με υποσχέσεις για ασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων. Ωστόσο, γιατροί στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι χρησιμοποιούνται και μη εγκεκριμένα εργαλεία, τα λεγόμενα «σκιώδη AI», στα οποία ενδέχεται να ανεβαίνουν πληροφορίες ασθενών για πιο εξατομικευμένες απαντήσεις.
Εδώ εντοπίζεται ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους. Ακόμη και όταν εταιρείες προβάλλουν χαρακτηριστικά συμμόρφωσης με τον HIPAA (ομοσπονδιακός νόμος των ΗΠΑ που απαιτεί από οργανισμούς οι οποίοι διατηρούν αναγνωρίσιμες πληροφορίες υγείας να τις προστατεύουν από την αποκάλυψη χωρίς τη συγκατάθεση του ασθενούς), ειδικοί στο δίκαιο της υγείας προειδοποιούν ότι ο όρος μπορεί να δημιουργεί παραπλανητική αίσθηση ασφάλειας. Η ανεξέλεγκτη εισαγωγή προστατευμένων ιατρικών δεδομένων σε εξωτερικές πλατφόρμες μπορεί να εκθέσει τόσο τον ασθενή όσο και το νοσοκομείο.
3. Σύνταξη ιατρικών σημειώσεων και περιλήψεων
Τα chatbots χρησιμοποιούνται επίσης για τη σύνταξη περιλήψεων επισκέψεων, νοσηλειών και ιατρικών σημειώσεων. Τα κείμενα αυτά είναι σημαντικά, καθώς εμφανίζονται συχνά στους ηλεκτρονικούς φακέλους των ασθενών και βοηθούν την ιατρική ομάδα να παρακολουθεί την πορεία της θεραπείας.
Ορισμένοι γιατροί υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην πληρέστερη καταγραφή μιας νοσηλείας, ιδίως όταν υπάρχουν πολλές σημειώσεις, εξετάσεις και παρεμβάσεις. Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι η τελική ευθύνη παραμένει στον ίδιο τον γιατρό, καθώς μία λανθασμένη ή ελλιπής περίληψη που έχει συνταχθεί από ΑΙ μπορεί να οδηγήσει σε παρερμηνείες.
4. Επιστολές προς ασφαλιστικές εταιρείες
Ένας ακόμη τομέας όπου τα chatbots κερδίζουν έδαφος είναι η γραφειοκρατία. Οι γιατροί αφιερώνουν πολλές ώρες κάθε εβδομάδα σε διοικητικές εργασίες, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν ασφαλιστικές εγκρίσεις, προεγκρίσεις θεραπειών και αιτήματα κάλυψης.
Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να παράγονται προσχέδια επιστολών προς ασφαλιστικές εταιρείες, τα οποία ο γιατρός ελέγχει και προσαρμόζει. Για αρκετούς, αυτό μειώνει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη διεκπεραίωση αιτημάτων και επιτρέπει ταχύτερη ανταπόκριση στους ασθενείς.
5. Δημιουργία λίστας πιθανών διαγνώσεων
Τα chatbots χρησιμοποιούνται και στη λεγόμενη διαφορική διάγνωση, δηλαδή στη δημιουργία μιας λίστας πιθανών αιτιών για τα συμπτώματα ενός ασθενούς. Ιατρικοί φοιτητές, ειδικευόμενοι αλλά και έμπειροι γιατροί μπορούν να τα αξιοποιήσουν για να οργανώσουν τη σκέψη τους και να εξετάσουν ενδεχόμενα που ίσως δεν είχαν αρχικά λάβει υπόψη.
Η ακρίβεια αυτής της διαδικασίας εξαρτάται από την ποιότητα και την πληρότητα των δεδομένων που εισάγονται, όπως εργαστηριακά αποτελέσματα, απεικονιστικές εξετάσεις και κλινικά ευρήματα. Παρ’ όλα αυτά, οι γιατροί τονίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί δεύτερη ιατρική γνώμη με την κλασική έννοια. Μπορεί να προτείνει πιθανότητες, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπειρία, την κρίση και την κατανόηση του ασθενούς ως ανθρώπου.
Με πληροφορίες από: 5 ways your doctor may be using AI chatbots — and why it matters by Michal Ruprecht