Η αυστραλιανή κυβέρνηση κατηγορεί μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Meta, η TikTok και η Google, ότι δεν εφαρμόζουν επαρκώς τη νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση των social media από παιδιά κάτω των 16 ετών, καθώς νέα στοιχεία δείχνουν ότι σημαντικός αριθμός ανηλίκων εξακολουθεί να διατηρεί λογαριασμούς στις σχετικές πλατφόρμες.
H πρώτη έκθεση της eSafety Commission – η αυστραλιανή αρχή για την ασφάλεια στο διαδίκτυο – μετά την έναρξη ισχύος του σχετικού νόμου τον περασμένο Δεκέμβριο, διαπίστωσε ότι από τον συνολικό αριθμό των ατόμων κάτω των 16 ετών που είχαν λογαριασμούς στο Instagram, το Snapchat και το TikTok πριν από την απαγόρευση, το 70% είχε διατηρήσει την πρόσβαση. H έρευνα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τη στιγμή που αναμένονται περιορισμοί στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους και στην Ελλάδα.
Μείωση μεν, αλλά…
Στην έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε 900 Αυστραλούς γονείς, διαπιστώθηκε ότι πριν από την εφαρμογή του νόμου περίπου το 49,7% των παιδιών διέθετε λογαριασμό σε κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ενώ μετά την απαγόρευση το ποσοστό αυτό υποχώρησε στο 31,3%. Παρότι η πτώση είναι αισθητή, τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των ανηλίκων εξακολουθεί να βρίσκεται στις πλατφόρμες.
Ειδικότερα, λογαριασμό διατήρησε το 63,6% όσων ήταν στο Facebook, το 69,1% όσων ήταν στο Instagram, το 69,4% όσων ήταν στο Snapchat και το 69,3% όσων ήταν στο TikTok. Για το YouTube, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 48,5%.
Η αυστραλιανή νομοθεσία ορίζει ως «πλατφόρμες με περιορισμό ηλικίας» το Facebook, το Instagram, το Snapchat, το Threads, το TikTok, το Twitch, το X, το YouTube, το Kick και το Reddit. Οι εταιρείες αυτές υποχρεούνται να λαμβάνουν εύλογα μέτρα ώστε να αποτρέπουν τόσο τη δημιουργία όσο και τη διατήρηση λογαριασμών από παιδιά κάτω των 16 ετών. Ο νόμος προβλέπει ανώτατο πρόστιμο 49,5 εκατ. δολαρίων Αυστραλίας για παραβίαση των υποχρεώσεων αυτών, αναφέρει ο Guardian.
Ελλιπή μέτρα από τις εταιρείες
Μετά τη δημοσιοποίηση των νέων στοιχείων, έγινε γνωστό ότι το Instagram, το Facebook, το Snapchat, το TikTok και το YouTube τελούν ήδη υπό διερεύνηση για πιθανή μη συμμόρφωση. Η eSafety κατέγραψε σειρά προβληματικών πρακτικών στα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας, ενώ η υπουργός Επικοινωνιών Ανίκα Γουέλς υποστήριξε μιλώντας σε δημοσιογράφους ότι οι εταιρείες επίτηδες δεν κάνουν αρκετά για να επιβάλουν στην πράξη την απαγόρευση:
«Θέλουν όλοι σας να γράψετε σήμερα ότι οι νόμοι αποτυγχάνουν. Αυτό τους βοηθά στην προσπάθειά τους να μειώσουν τη ρύθμιση, να την ελαχιστοποιήσουν σε όλο τον κόσμο. Δεν με εκπλήσσει τίποτα από όλα αυτά, το περιμέναμε».
Σύμφωνα με την έκθεση, ο συχνότερος λόγος για τον οποίο παιδιά συνέχισαν να έχουν λογαριασμούς ήταν ότι οι ίδιες οι πλατφόρμες δεν τους είχαν ακόμη ζητήσει να επαληθεύσουν την ηλικία τους. Η αρχή εξέφρασε επίσης ανησυχία για το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές επέτρεπαν σε χρήστες να επιχειρούν επανειλημμένα να περάσουν την ίδια διαδικασία ηλικιακού ελέγχου μέχρι να τα καταφέρουν, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις φέρεται να ενθάρρυναν ακόμη και ανήλικους που είχαν δηλώσει ηλικία κάτω των 16 ετών να την επαληθεύσουν. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι ορισμένες πλατφόρμες δεν διέθεταν εύχρηστους μηχανισμούς για την αναφορά ανήλικων χρηστών.
Η eSafety υποστηρίζει ότι οι μέθοδοι εκτίμησης ηλικίας με σκανάρισμα προσώπου εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά σφάλματος σε ηλικίες κοντά στο όριο των 16 ετών και ότι οι πλατφόρμες γνώριζαν πως ορισμένα παιδιά 14 ή 15 ετών θα μπορούσαν να ταξινομηθούν εσφαλμένα ως άνω των 16.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση έχει ήδη αναφέρει ότι περισσότερα από 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί απενεργοποιήθηκαν, αφαιρέθηκαν ή περιορίστηκαν τις πρώτες ημέρες μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, χωρίς όμως να δώσει αναλυτική εικόνα ανά πλατφόρμα. Παρά τη δημόσια προβολή του μέτρου ως επιτυχημένου, η νέα έκθεση δείχνει ότι η εφαρμογή του παραμένει προβληματική.