Η Κίνα αναγνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε κάποτε να εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για την ανθρωπότητα. Προς το παρόν, όμως, έχει μια πιο άμεση προτεραιότητα: να καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην κούρσα για τα ισχυρότερα συστήματα AI.
Για το Πεκίνο, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ταυτόχρονα τεχνολογική ευκαιρία, ζήτημα εθνικής ασφάλειας και βασικό πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού με την Ουάσιγκτον. Ο υπουργός Κρατικής Ασφάλειας Τσεν Γιξίν χαρακτήρισε πρόσφατα την AI «κύριο πεδίο μάχης» του παγκόσμιου τεχνολογικού ανταγωνισμού και νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, αναφέρει η Wall Street Journal.
Η προσέγγιση αυτή διαφέρει από τη συζήτηση που έχει ενταθεί στις ΗΠΑ, όπου κορυφαίοι παράγοντες της βιομηχανίας προειδοποιούν ακόμη και για υπαρξιακούς κινδύνους και ζητούν επιβράδυνση της ανάπτυξης των ισχυρότερων μοντέλων. Για αρκετούς Κινέζους ερευνητές, ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο μοιάζει ακόμη μακρινό. Παρά την ταχεία πρόοδο των κινεζικών μοντέλων, η κυρίαρχη αντίληψη στα εργαστήρια και στους κυβερνητικούς κύκλους είναι ότι προέχει η κάλυψη της τεχνολογικής διαφοράς με τους Αμερικανούς ανταγωνιστές.
Αναγνωρίζει τους κινδύνους, αλλά…
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Πεκίνο αγνοεί τους κινδύνους. Στις 14 Σεπτεμβρίου δημοσίευσε την τρίτη έκδοση του πλαισίου για τη διακυβέρνηση της ασφάλειας της AI, επικαιροποιώντας τις κατηγορίες κινδύνων και τα μέτρα αντιμετώπισής τους. Η κινεζική ρυθμιστική αρχή επισημαίνει ότι η AI αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία, μπορεί να αναλαμβάνει εργασίες για λογαριασμό ανθρώπων και να αλληλεπιδρά με τον φυσικό κόσμο.
Ήδη από προηγούμενες εκδόσεις του πλαισίου, οι κινεζικές αρχές είχαν περιγράψει ακόμη πιο ακραία σενάρια: συστήματα που θα μπορούσαν να αποκτήσουν απροσδόκητα μεγαλύτερη νοημοσύνη, να εξασφαλίσουν μόνα τους πόρους, να αυτοαναπαραχθούν ή ακόμη και να διεκδικήσουν μεγαλύτερο έλεγχο.
Τον Ιούλιο, ο πρόεδρος της χώρας Σι Τζινπίνγκ διατύπωσε με σαφήνεια τη θέση του Πεκίνου, δηλώνοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να παραμένει «πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο». Ταυτόχρονα, όμως, ζήτησε να αποφεύγεται η υπερβολική επίκληση της εθνικής ασφάλειας και η προώθηση της ασφάλειας μιας χώρας εις βάρος άλλων.
Απάντηση στους περιορισμούς των ΗΠΑ
Η επισήμανση αυτή είχε σαφή γεωπολιτική διάσταση. Η Κίνα επικρίνει εδώ και καιρό τους αμερικανικούς περιορισμούς στην εξαγωγή προηγμένων ημιαγωγών, οι οποίοι δυσκολεύουν την πρόσβαση κινεζικών εταιρειών στα ισχυρότερα τσιπ για την εκπαίδευση μοντέλων AI. Το Πεκίνο επιδιώκει, ως απάντηση, να δημιουργήσει ένα περισσότερο αυτάρκες τεχνολογικό οικοσύστημα.
Η αντιπαράθεση οξύνθηκε μετά τις εκκλήσεις Αμερικανών επικεφαλής εταιρειών AI για επιβράδυνση. Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, υποστήριξε ότι μια κινεζική πρωτοκαθεδρία στην AI θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους και τάχθηκε υπέρ της διατήρησης περιορισμών που θα επιβραδύνουν την κινεζική πρόοδο.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε ότι η κινδυνολογία, η αντιπαράθεση και ο «φαύλος ανταγωνισμός» υπονομεύουν την αποτελεσματική παγκόσμια διακυβέρνηση της AI. Μία ημέρα αργότερα διευκρίνισε ότι η Κίνα αποδίδει ίση σημασία στην ανάπτυξη και στην ασφάλεια και αναγνωρίζει τόσο τους εγγενείς όσο και τους δευτερογενείς κινδύνους της τεχνολογίας.
Οι φόβοι του Πεκίνου, πάντως, είναι περισσότερο άμεσοι από τα σενάρια εξαφάνισης της ανθρωπότητας που συζητούνται στη Δύση. Ο Τσεν Γιξίν προειδοποίησε ότι η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραπληροφόρηση και «γνωστικό πόλεμο», να απειλήσει την πολιτική και ιδεολογική σταθερότητα, να διευκολύνει κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και να οδηγήσει σε διαρροές κρατικών ή εταιρικών δεδομένων.
Πιέσεις για ταχύτερη ανάπτυξη
Παράλληλα, όμως, τα κινεζικά εργαστήρια συνεχίζουν να πιέζονται για ταχύτερη ανάπτυξη. Όταν η Anthropic παρουσίασε το σύστημα Mythos, το οποίο μπορεί να ανιχνεύει αυτόματα κενά ασφαλείας, το Πεκίνο πίεσε τις εγχώριες εταιρείες να αναπτύξουν αντίστοιχη τεχνολογία. Τον περασμένο μήνα, η εταιρεία Z.AI δήλωσε ότι πέτυχε ακριβώς αυτό.
Ο συνιδρυτής της εν λόγω εταιρείας, Τανγκ Τζιε, δήλωσε στους υπαλλήλους ότι η Z.AI θα αφιερώσει τα επόμενα δύο χρόνια εστιάζοντας στην ιδέα που ώθησε τον ερευνητή Τζέικομπ Κόξον να παραιτηθεί από την Anthropic. Ονομάζοντας την προσπάθεια «Touch High Project», ο Τανγκ είπε ότι η Z.AI θα επενδύσει στην ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να βελτιώνονται από μόνα τους. Ταυτόχρονα, η εταιρεία έχει κάνει γνωστό ότι θα διαθέσει σημαντικούς πόρους στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα μοντέλα λαμβάνουν αποφάσεις, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα ασφάλειας της σύγχρονης AI.